3 Ocak 2013 Perşembe

Bireysel Emeklilik Sistemi ( BES ) Nedir ?



     Bireysel Emeklilik Sistemi ( BES ) tasarruf oranı %12 olan bir ülkede tasarrufları arttırmak ve Sosyal Güvenlik Kurumu ( SGK ) bünyesinde açık veren sistemin ileride emekli maaşı bile ödeyemez hale gelme ihtimaline karşı alınan bir önlemdir.

Tasarruf Oranları
     Ülkemizde BES uzunca bir süredir var olan bir uygulamadır. Ama gerek tasarruf yapmayı sevmeyen bir toplum olmamız gerek İmar Bankası, Jet Fadıl yada daha eskiye gidersek bankerler döneminden toplumda oluşan ön yargılar sebebiyle gerekli ilgiyi görmeyen bir sistemdir. Emekliliğe hak kazanan katılımcıları dahi olan bir sistemdir BES. Ki bu hakkı kazanmak için 10 yıl aktif olarak pirim ödemesi gerekmektedir. Yani uzunca bir süredir kullanımda olan bir emeklilik sistemidir.

 
Jet Fadılları Gördük Nede Olsa

     Kendi deneyimlerimden bahsederek başlamak istiyorum. 18 aydır içinde bulunduğum BES hakkında tek kelimelik bir cümle kurmam gerekse; "Yararlı" olurdu. BES'i 2013 öncesi ve sonrası olarak ikiye ayırmak gerekli. 2013 öncesinde SGK sistemine dahil olan BES üyesi kişi ödediği SGK piriminin oluşturduğu vergi dilimi oranınca kazanç elde edebiliyordu. Yani %20 lik dilimde ki kişinin kazancı ile %40 lık dilimde ki kişinin kazancı aynı olmuyordu. Ve en fazla kazanç %25 ile sınırlandırılmıştı. Tabi bu haktan yararlanmak için sadece BES üyesi ve SGK sisteminin parçası olmakta yeterli değildi. Mevcut şartları sağladıktan sonra sigorta pirimi ödenen kuruma BES aidat makbuzunun gönderilmesi gerekiyordu. Yani çok uğraş gerektiren bir sistemdi. Açıkçası bende ilk 8 ay ilgisizlikten ve heves kıran evrak işleri yüzünden ek kazanç elde edemedim. Sonrasında %17 - 18 gibi bir vergi avantajından yararlanmışlığım var.

     Gelelim gelecekte yani 2013'ten itibaren ne olacağına. SGK sistemine dahil olup olunmaması önemli değil artık. Bu kısmıda çok ironiktir. Zira kayıt dışılık ile mücadele ilan edilen bir dönemde kayıt dışı olanlarada avantaj sağlayacak bir uygulamaya gidilmiş olması söz konusudur. Sadece BES üyesi olmak devlet katkısı olan %25 kazançtan yararlanmak için yeterli. Devlet ( baba ) BES kullanucısı adına pirim bedelinin %25'lik miktarını otomatikman üye adına kendi belirleyeceği bir havuzda toplayıp değerlendirecek. Peki bu meblağ kullanıcı tarafından tahsil edilebilecek mi? Evet edilebilecek ama çeşitli şartlara bağlanmış durumda. 3 yılı doldurduktan sonra %15'i, 6 yıl geçtikten sonra %35'i gibi rakamlar söz konusu. Tabi bu süreler aktif pirim yatırma süreleri. Daha detaylı bilgi için birkaç şirketi önerebilirim; AvivaSa, Anadolu Hayat, Allianz, GarantiEmeklilik.

     Mevcut sitelerden olayı detaylıca okuyabilirsiniz. Ama ben aklınızda ki sorulara cevap vermek istiyorum.

1-) Yararlı mı?

El-Cevap: Evet, yararlı.

2-) Nasıl Dahil Olunur?

El-Cevap: Herhangi bir BES şirkete kimlik bilgileriniz ve ödemeyi yapacağınız kanalın bilgilerini vermeniz yeterli.

3-) Getirim Ne Kadar Olacak?

El-Cevap: Getiriler tercih edilen fon dağılımına göre şekillenir. 2013 yılından itibaren %25'lik devlet katkısıda otomatikman birikimlere eklenecek. Yani birikiminiz çok görülecek ama tahsil etmek istediğinizde yukarıda bahsettiğim koşullar doğrultusunda kesintiler olacak. Giriş aidatı ve kesintiler sebebiyle ilk birkaç yıl getiri beklemek pek gerçekçi değil. Ama devamında ememklilik şirketinin becerilerine ve fon büyüklüğüne göre doğru tercih yapılırsa ciddi kazançlar elde edilebilir.


4-) Kaybım Var mı?

El-Cevap: Evet Var. Sisteme dahil olduğunuzda hesap işletim ücreti gibi giriş aidatı ödendiğini söylemem gerekli. Bu meblağ emeklilik şirketine göre değişkenlik gösterir. Karşılaştırılması gereken ilk konu budur. Giriş aidatı isteğe göre aylara dağıtılabilen yada kesinti oranlarının arttırılması ile alınmayadabilen bir kesintidir. Kesinti oranları yatırdığınız meblağ üzerinden %5 ila %10 gibi tutarlarda emeklilik şirketinin tahsil ettiği bir bedeldir. Bu kesintide şirketten şirkete farklılık gösterir.

5-) Hangi Şirket Tercih Edilmeli?

El-Cevap: Yukarıda bahsettiğim gibi şirketin karlarına ve fon büyüklüklerine bakmak akıllıca. Aynı zamanda kesinti oranlarını ve giriş aidatını karşılaştırmak zaruri.

6-) Neden Bireysel Emeklilik Sistemi ?

El-Cevap: Tasarruf ve birikim yapıp geleceği güvence altına almak için

Sistemin Artıları Eksileri

Sistemin Eksileri;

* Kesintiler ve giriş aidatının alınması
* Çıkış yılına göre emeklilik şirketinin kazandırdığı paradan kesinti yapması
* Devlet katkısından yararlanmanın ağır koşulları
* Birikimlerinize herhangi bir garantinin olmaması

Sistemin Artıları;

* Birikim yapmanın en kolay yolu
* Doğru tercihler ve kararlar ile ciddi kazanç elde edebilme imkanı
* Uzun soluklu düşünüldüğünde ciddi devlet katkı oranı
* Mecbur kalındığında kullanılabilecek bir güvence
* Küçükte olsa sağlanan bir güven duygusu

Önemli Konular

* Uzun vadeli bir yatırım olarak düşünülmeli
* Yatırılan meblağ eflasyon oranında yıldan yıla otomatikman artar, isteğe bağlı iptal edilebilir
* Amaç tasarruf etmek olmalı kazanç değil
* Poliçe dikkatlice okunmalı

Burada bahsi geçen konular sadece bilgilendirme amaçlıdır. Herhangi bir tavsiye yada öneri değildir. Konu ile ilgili yetkililerden bilgi alınması en doğrusudur.



Hiç yorum yok:

Yorum Gönder